Nieuwsbericht - 13 maart 2026

Europese aanpak van afvalcriminaliteit noodzakelijk

Voorkom nieuwe prikkels voor afvalweglek

Europese handhavingsdiensten hebben recent opnieuw illegale afvaltransporten opgespoord tijdens internationale controles op afvalstromen. Daarbij zijn grote hoeveelheden afval onderschept en onderzoeken gestart naar criminele netwerken die betrokken zijn bij illegale handel en dumping van afval.

De Vereniging Afvalbedrijven vindt het noodzakelijk dat Europese autoriteiten deze praktijken krachtig blijven aanpakken. Afvalcriminaliteit veroorzaakt ernstige milieuschade en leidt tot oneerlijke concurrentie voor bedrijven die hun afvalstromen wél volgens de regels inzamelen, transporteren en verwerken. Bedrijven in de sector investeren dagelijks in veilige inzameling, recycling en verwerking van afvalstromen, terwijl  de samenleving wordt geconfronteerd met malafide partijen die zich aan toezicht en regelgeving onttrekken.

Foto: NOS.nl 

Effectieve handhaving van afvalcriminaliteit

Tegelijkertijd benadrukt de sector dat effectieve handhaving hand in hand moet gaan met realistisch beleid. Wanneer afvalverwerking in Nederland aanzienlijk duurder wordt dan in andere landen, neemt het risico toe dat afvalstromen uitwijken naar landen of circuits met minder toezicht of lagere milieustandaarden. Onderzoek van PwC laat zien dat grote kostenverschillen tussen landen een belangrijke drijfveer kunnen zijn voor zowel legale als illegale grensoverschrijdende verplaatsing van afvalstromen en daarmee het risico op ontwijking enillegale verwerking vergroten.

Het kabinet heeft besloten de geplande polymerenheffing niet in te voeren. De geraamde opbrengst daarvan – circa €567 miljoen – wordt echter grotendeels gecompenseerd via andere maatregelen in het afvaldomein, waaronder hogere afvalstoffenbelasting en aanpassingen rond de CO₂-heffing. Uit een studie van PwC uit september 2025 blijkt dat de heffingen de prikkel vergroten om afval (illegaal) in het buitenland te storten of bij export het aandeel dat uiteindelijk wordt gestort te laag te rapporteren. Dit gebeurt in de praktijk al en de ILT kan dit moeilijk of niet controleren, omdat zij in het buitenland geen fysieke inspecties mag uitvoeren.

Oproep aan beleidsmakers: geen nieuwe prikkels

De Vereniging Afvalbedrijven waarschuwt dat een sterke kostenstijging voor afvalverwerking het risico op afvalweglek en illegale praktijken kan vergroten. Juist in een periode waarin Europese handhavers intensief optreden tegen afvalcriminaliteit, is het belangrijk dat beleid geen nieuwe prikkels creëert voor afvalstromen buiten het zicht van toezicht en handhaving. Effectieve bestrijding van afvalcriminaliteit vraagt om stevige handhaving én een economisch gelijk speelveld binnen Europa.