PBL publiceert Balans van de Leefomgeving 2018

Nieuwsbericht - 13 september 2018

Zowel het klimaat- als het landbouwbeleid is in een beslissende fase beland, zo concludeert het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in de Balans van de Leefomgeving 2018. De opgaven voor de leefomgeving blijven groot. Volgens het PBL moet nú worden doorgepakt: Nederland moet op de schop.

Het PBL brengt tweejaarlijks de Balans van de Leefomgeving uit. Dit is een rapportage over de staat van milieu, natuur en ruimte. Daarnaast evalueert de Balans in hoeverre de leefomgevingskwaliteit die parlement en regering zich ten doel hebben gesteld tijdig wordt bereikt. De thema’s die aan bod komen zijn energie en klimaat; landbouw en voedsel; natuur; water; gezonde leefomgeving; mobiliteit; ruimtelijke economie; wonen en circulaire economie.

Circulaire economie

Over het thema circulaire economie stelt het PBL dat Nederland veel meer grondstoffen gebruikt dan door recycling beschikbaar komen. In Nederland wordt 80 procent van al het afval gerecycled. Dat is relatief veel, maar het aandeel gerecycled materiaal in het totale grondstoffengebruik is slechts 8 procent. Voor het bereiken van circulaire economie moet de komende jaren het primaire grondstoffengebruik flink omlaag stelt het PBL, bijvoorbeeld door de levens­duur van een product te verlengen door reparatie en hergebruik en hoogwaardige recycling. Een slimmer ontwerp van de  producten is hierbij cruciaal. Dat het kabinet geen extra geld heeft gereserveerd voor de transitie naar een circulaire economie maakt het realiseren van de ambities van het Rijksbrede programma Circulaire Economie volgens het PBL lastig.

De overlap tussen de energietransitie en de transitie naar een circulaire economie is substantieel. Onder andere recycling van grondstoffen, hergebruik van producten, en een aangepast  ontwerp van producten en productieprocessen waardoor minder en andere grondstoffen worden gebruikt, kunnen een aanzienlijke CO₂­-besparing opleveren in de productieketen. Dankzij deze overlap kan het beleid voor de circulaire economie meeliften met de klimaat­- en energieagenda. Meeliften is volgens het PBL echter ook een risico omdat het klimaatbeleid gericht is op CO₂­-reductie, en minder oog heeft voor andere milieubelasting of voor de leveringszekerheid van grondstoffen.

Om de overgang naar een circulaire economie te stimuleren kan volgens het PBL
een brede set aan beleidsopties worden gebruikt. Deze opties moeten echter nader worden uitgewerkt in concreet beleid, zoals actief inkoop-­ en aanbestedingsbeleid door de diverse overheden, het beprijzen van milieuschade door bijvoorbeeld een input­heffing op grondstoffengebruik (naar rato van de veroorzaakte milieuschade), en het opzetten van een expertisecentrum voor mkb-­bedrijven en overheden. Dit en ander concreet beleid helpt om circulaire initiatieven in de samenleving te ondersteunen.

Lees meer »