Hoofdlijnen Klimaatakkoord gepubliceerd

Nieuwsbericht - 10 juli 2018

Het Klimaatakkoord is een belangrijke stap dichterbij gekomen. Alle partijen die afgelopen maanden hebben meegewerkt, onderschrijven het Voorstel voor hoofdlijnen van het Klimaatakkoord. Het is nu aan het kabinet en de Tweede Kamer om met richtinggevende keuzes te komen. Daarna kunnen de partijen de hoofdlijnen uitwerken in concrete en bindende afspraken. Als het tempo erin blijft, ligt er eind dit jaar een akkoord met handtekeningen.

“De aanpak en de concreetheid van voorstellen verschillen per tafel. De belangen zijn groot en de standpunten verschillend. Belangrijk is dat iedereen deze hoofdlijnen ondersteunt. Niemand is van de onderhandelingen weggelopen. Er zijn geen blokkades”, aldus Ed Nijpels voorzitter van het Klimaatberaad. “Iedereen is nodig om de uitstoot van broeikasgas in 2030 met minstens 49 procent te reduceren. Niemand kan het alleen. De overheid niet, het bedrijfsleven niet en de maatschappij niet. We presenteren eind dit jaar alleen een akkoord als de voorstellen daarin minstens de gewenste 49 procent reductie opleveren.”

In 2015 ondertekende Nederland het Klimaatakkoord van Parijs. Het internationale doel is de opwarming van de aarde te beperken tot minder dan twee graden Celsius. De vandaag gepresenteerde hoofdlijnen zijn een eerste stap in de Nederlandse bijdrage aan deze wereldwijde klimaatdoelstelling.

Lees meer »

Veel meer hernieuwbaar

De productie van hernieuwbare energie moet vervijfvoudigen. Het meeste op zee, maar voor een deel met zon en wind op land. De ambitie is dat omwonenden kunnen meeprofiteren. Energieopslag en andere maatregelen zorgen dat er ook voldoende stroom is als er weinig zon en wind is. Om het over zeven jaar zonder subsidie te kunnen, moeten de kosten van energie uit zon en wind flink omlaag. Lees meer over het voorstel voor hoofdlijnen van de sectortafel Elektriciteit.

Wijk voor wijk verduurzamen

Woningen en gebouwen worden wijk voor wijk verduurzaamd. Dat kan bijvoorbeeld met warmtenetten, helemaal elektrisch, met warmtepompen of met duurzaam gas. Dit wordt lokaal maatwerk. De gemeentes maken daar plannen voor en doen dit in overleg met bewoners. Met een verschuiving in de energiebelasting wordt het gebruik van aardgas ontmoedigd en het gebruik van schone stroom aangemoedigd. Met een nieuw soort lening, de gebouwgebonden financiering, wordt het voor huizenbezitters eenvoudiger om ook maatregelen te nemen. Isoleren moet zo’n 25 procent goedkoper worden.
De woningbouwverenigingen krijgen een rol als startmotor. Zij bezitten veel huizen waardoor de verduurzaming grootschalig kan. Dan dalen de kosten en wordt het ook aantrekkelijk voor mensen met een koopwoning. Lees meer over het voorstel voor hoofdlijnen van de sectortafel Gebouwde omgeving.

Industrie schakelt om

De industrie zet in op efficiëntere processen en efficiënt gebruik van warmte. Ook vervangt schone stroom op termijn fossiele brandstof als energiebron. Daarnaast worden grondstoffen hergebruikt of vervangen door duurzame grondstoffen. Zo wordt de industrie toekomstbestendig. Deze omschakeling kost tijd en geld. Ondergrondse opslag van CO₂ is nodig om in 2030 genoeg CO₂ uit de lucht te houden. Dat is meteen een opstap om later CO₂ als grondstof te kunnen hergebruiken. De industrie investeert zelf in de ombouw, maar heeft ook een bijdrage van de overheid nodig. Daarmee kan de omschakeling op gang komen zonder dat de fabrieken zich internationaal uit de markt prijzen. Lees meer over het voorstel voor hoofdlijnen van de sectortafel Industrie.

Slimmer en verduurzamen

Met slimmer voer, betere stallen voor koeien en een warme sanering van de varkensstapel kan broeikasgas vermeden worden. De tuinbouwkassen kunnen van het aardgas af door met aardwarmte te werken en CO₂ van de industrie te gebruiken om planten te laten groeien. De uitstoot van broeikasgassen vermindert ook door meer bomen te laten groeien, het land anders te bewerken en een deel van de veenweides natter te maken dan nu. Landbouwmachines schakelen over duurzame energie. Tot slot helpt een halvering van de voedselverspilling en een verschuiving naar minder vleesconsumptie ook CO₂ te reduceren. Lees meer over het voorstel voor hoofdlijnen van de sectortafel Landbouw en landgebruik.

Vergroening vervoer

Mobiliteit wordt schoner, vooral door een omslag naar elektrisch vervoer. Voor lichter vervoer en bussen is het technisch al mogelijk. Voor zwaar vrachtvervoer zijn nog innovaties nodig. Biobrandstof kan een tijdelijke oplossing zijn op de weg naar groene waterstof als brandstof.  Reductie kan ook door de bestaande transportcapaciteit beter te benutten. De manier waarop we reizen kan ook CO₂ reductie opleveren bijvoorbeeld met spitsmijden, thuiswerken, combinaties van auto, ov en fiets en zuiniger rijden.
Dat vraagt veel samenwerking en verandering van iedereen die een rol speelt van begin- tot eindpunt van de reis. Pilots met alternatieven van vervoer en betaling van reizen  zijn nodig om hier meer kennis van op te doen. Lees meer over het voorstel voor hoofdlijnen van de sectortafel Mobiliteit.

Waterstof en biomassa over alle tafels heen

Van waterstof wordt veel verwacht als groene energiebron voor vervoer, industrie, gebouwen en als opslag van duurzame energie. Dan moet het wel meer beschikbaar zijn en veel goedkoper worden. Dat kan met een gerichte programmatische aanpak.
Als biomassa duurzaam wordt geproduceerd kan het dienen als brandstof of als groene grondstof voor de industrie. Voor de lange termijn heeft dat laatste de voorkeur. Lees meer over het voorstel voor sectoroverstijgende hoofdlijnen en het voorstel voor hoofdlijnen van de taakgroepen 'Arbeidsmarkt en scholing' en 'Financiering'.

Politiek aan zet

Na doorrekening door PBL en CPB zijn kabinet en Tweede Kamer aan zet om richtinggevende keuzes te maken. Als het tempo in het proces blijft, kunnen de sectortafels na de zomer aan de slag om de hoofdlijnen om te zetten in concrete bindende en controleerbare afspraken. Eind dit jaar moet er dan een volwassen akkoord liggen.

"We maken ons sterk voor nauwe samenwerking met partners in de keten. Door samen te werken, kunnen we een forse CO₂-reductie realiseren."
Robbert Loos - Directeur Vereniging Afvalbedrijven
"Belangrijk is dat iedereen deze hoofdlijnen ondersteunt. Iedereen is nodig om de uitstoot van broeikasgas in 2030 met minstens 49 procent te reduceren."
Ed Nijpels - Voorzitter Klimaatberaad
Visie Vereniging Afvalbedrijven

Bijdrage sector: warmtelevering en hergebruik van afgevangen CO₂

In 2023 kan de beschikbare afvalwarmte van de sector groeien tot 32 Petajoule. Dit komt overeen met het gemiddelde gasverbruik van 700.000 huishoudens. Deze warmte kan worden gebruikt voor de verwarming van bijvoorbeeld huizen, kassen en bedrijven. Op termijn kan de sector jaarlijks minimaal 4 megaton CO₂ afvangen. Hiermee kan onder meer de glastuinbouwsector een aanzienlijke CO₂-reductie realiseren. Erkenning voor deze bijdrage aan het klimaatvraagstuk is een belangrijk aandachtspunt voor de sector.

Voor de Vereniging Afvalbedrijven is ketensamenwerking van groot belang. Voor de sector liggen kansrijke mogelijkheden voor CO₂-besparing buiten de poort. Enerzijds door warmte te leveren aan anderen, anderzijds door het vrijkomende CO₂ af te vangen en bij een andere sector af te zetten. “We maken ons sterk voor nauwe samenwerking met partners in de keten. Door samen te werken, kunnen we een forse CO₂-reductie realiseren”, zegt directeur Robbert Loos.

De Vereniging Afvalbedrijven praat mee over het Klimaatakkoord en neemt deel aan de werkgroep ‘25% transitie en opbouw’, onderdeel van de sectortafel Industrie. De werkgroep wordt gevormd door 1.300 bedrijven die samen goed zijn voor 25 procent van de industriële CO₂-uitstoot.