EuRIC laat krachtige stem horen

Vereniging Afvalbedrijven sluit aan bij Europese recyclingkoepel EuRIC

Artikel - 15 juni 2016

Nog geen anderhalf jaar oud werpt EuRIC zich op als sterke gesprekspartner bij het realiseren van Europa’s circulaire ambities. De beleidsmakers in Brussel erkennen de sleutelrol van de recyclingkoepel om hoogwaardig grondstofhergebruik en het sluiten van productketens te stimuleren. De Vereniging Afvalbedrijven sloot zich onlangs bij EuRIC aan.

Auteur: Pieter van den Brand ©copyright 

Tijdens EuRIC’s conferentie in maart 2016 met de pakkende titel Recycling businesses at the heart of the circular economy zette directeur-generaal Milieu Daniel Calleja Crespo van de Europese Commissie de recyclingkoepel in de schijnwerpers als ‘cruciale partner voor het verwezenlijken van de circulaire economie’. Tot grote tevredenheid van Vice-President Ian Hetherington van EuRIC: “Recycling is een onlosmakelijk deel van een circulaire economie. Als recyclingindustrie kunnen we waardevolle inzichten en praktische concepten aanreiken om de circulaire economie handen en voeten te geven. Daar is bij de Europese instituties grote behoefte aan. Ons doel is met EuRIC een krachtige stem te laten horen. We zien dat onze rol breed wordt erkend.”

Lees meer »

Belangrijke gesprekspartner

Crespo en zijn collega-beleidsmakers op de Brusselse directoraten-generaal (DG’s) voor Milieu en GROW zijn voor EuRIC een belangrijke gesprekspartner. GROW is het ‘super-DG’ dat de plannen voor de circulaire economie vormgeeft. Ook met de politieke fracties van het Europees Parlement wordt druk overlegd. Het circulaire economie-pakket - dat de Europese Commissie eind vorig jaar presenteerde - stoelt op twee pijlers. Naast hergebruiksdoelen voor onder meer huishoudelijk afval (60 procent) en verpakkingsafval (65 procent) in 2030 streeft de Commissie in haar actieplan Closing the Loop naar een ketenbrede inspanning van de industrie voor een hoogwaardig product- en materiaalgebruik en het sluiten van kringlopen. 

EuRIC’s achterban bestaat uit ruim 5500 bedrijven, die jaarlijks zo’n 150 miljoen ton afval recyclen, werk bieden aan 300 duizend mensen en jaarlijks 95 miljard euro omzetten (foto: EuRIC)

Marktprikkels noodzakelijk 

Volgens Hetherington ontbreken er in het circulaire economiepakket wezenlijke maatregelen. “Gerecyclede grondstoffen zijn uit milieuoogpunt prima om primaire materialen te vervangen. Wetenschappelijke studies tonen aan dat het toepassen van secundaire grondstoffen, of het nu papier, metaal of plastic is, tot 75 procent minder emissies en energiegebruik leidt. Deze milieuwinst zou in de prijs naar voren moeten komen. Dat is nu niet zo. Daarom zijn marktprikkels noodzakelijk, zoals belastingvergroening en duurzaam overheidsinkopen.” EuRIC pleit onder meer voor belastingvergroening door het schrappen van de BTW op secundaire grondstoffen en een verplicht aandeel recyclaat in bepaalde producten, zoals verpakkingen. “Landen binnen en buiten de EU hebben dergelijke maatregelen al succesvol ingevoerd. Als je dat op een Europees niveau doet, kun je het verschil maken”, zegt de Brit.

EuRIC: brede achterban, brede focus

De European Recycling Industries’ Confederation (EuRIC) is eind 2014 opgericht door drie Europese koepelorganisaties van papier- en metaalrecyclers (ferro en non-ferro). De achterban bestaat uit ruim 5500 bedrijven, die jaarlijks zo’n 150 miljoen ton afval recyclen, werk bieden aan 300 duizend mensen en samen jaarlijks 95 miljard euro omzetten. Ook andere grondstofstromen komen in beeld, vertelt algemeen secretaris Emmanuel Katrakis van EuRIC. “Op dit moment vindt uitbreiding plaats naar de deelstroom glas. Om een heldere Europese stem rond dit onderwerp te laten horen zijn drie brancheverenigingen van glasrecyclers uit Spanje, Duitsland en Frankrijk bij elkaar gebracht.” Ook kunststoffen staan op de agenda. “In onze achterban bevinden zich immers bedrijven die verschillende grondstoffen tegelijk recyclen. Neem elektronisch afval dat metaal en plastic bevat”, zegt Katrakis. “Daarom ben ik blij met de aansluiting van de Vereniging Afvalbedrijven. In Nederland is veel ervaring met het recyclen van verschillende materiaalstromen, met name met kunststofverpakkingen. In dat opzicht komt er volop kennis beschikbaar die via het Brusselse circuit zijn weg kan vinden naar de rest van Europa.”

Conflicterende regels

Een belangrijk punt, stelt Hetherington, is het wegnemen van conflicterende regels. “Gelukkig zien we dat de Commissie de in- en export van grondstoffen tussen verschillende EU-landen wil versoepelen. Onze bedrijven lopen dagelijks tegen administratieve rompslomp en verschillen in definities aan. De huidige regels zijn complex en modderen door over wat wel of geen afval is. Een fundamentele herziening van regelgeving is hard nodig. Er bestaat veel verwarring bij bedrijven wat het doel van al die verschillende regels en richtlijnen is.” Gerecyclede grondstoffen moeten volgens Hetherington af van hun afvalstatus en wettelijk als product worden erkend. “Anders komt de circulaire economie nooit van de grond. Doorgaans gaat het om stromen die geen enkel gezondheidsrisico opleveren en direct in nieuwe producten toepasbaar zijn.”

EuRIC pleit onder meer voor belastingvergroening door het schrappen van de BTW op secundaire grondstoffen en een verplicht aandeel recyclaat in bepaalde producten (foto: EuRIC)

Betere implementatie

Toch heeft de bestaande afvalwetgeving ook positieve kanten, stelt Hetherington. Om de pluspunten in de Kaderrichtlijn afvalstoffen te verzilveren is volgens hem een betere implementatie in de lidstaten hard nodig. Brussel moet de druk opvoeren. “Er moet nog veel gebeuren, om te voorkomen dat waardevolle grondstoffen op de stortplaats belanden. Landen die in de Kaderrichtlijn voorgestelde maatregelen toepassen, zoals stortverboden voor gft en niet-gescheiden huishoudelijk afval en een scheidingsplicht, laten goede recyclingresultaten zien. Minstens zo belangrijk is dat er in alle lidstaten een gelijkwaardig niveau van regelgeving komt. Dat zorgt voor gelijkwaardige marktcondities en dus een eerlijk speelveld voor bedrijven.” 

Inzetten op eco-design

Het actieplan Closing the Loop van de Europese Commissie streeft naar het ontwerpen van herbruikbare producten en het creëren van de behoefte om producten en materialen met teruggewonnen grondstoffen te gebruiken. De Europese recyclingindustrie is een belangrijke speler in verschillende productketens om deze ambities te helpen realiseren. Denk aan het helpen ontwikkelen van productontwerpen die straks beter en eenvoudiger zijn te recyclen. “Eco-design wordt in het actieplan expliciet als een belangrijk instrument genoemd”, zegt algemeen secretaris Emmanuel Katrakis van EuRIC, die bijna dagelijks met dit onderwerp bezig is, “maar dit thema behoeft nog volop concrete invulling.” Katrakis hoopt dat er de komende maanden op productniveau meer duidelijk wordt. Als voorbeeld noemt hij elektronica. “We weten dat daar veel milieuwinst te boeken valt. Om een voorbeeld te geven: de batterijen van mobiele telefoons zijn niet altijd makkelijk toegankelijk en dus is zo’n toestel erg moeilijk te ontmantelen en vervolgens te recyclen.” Andere schakels in de keten, zoals de producenten, zijn daarom net zo belangrijk, weet Katrakis. “Eco-design is al bij de start van het maken van een product aan de orde. We zijn afhankelijk van de betrokkenheid van producenten om de transitie naar de circulaire economie te steunen. We willen met de industrie aan tafel om concrete condities en wensen rond het hergebruik van producten en de toepassing van gerecyclede grondstoffen op een rij te zetten. Met het uitwisselen van informatie kunnen we een goede start maken.”

Aangesloten bij EuRIC

Onlangs heeft de Vereniging Afvalbedrijven zich bij EuRIC aangesloten. “Hierdoor verstevigen we onze positie in Brussel op het gebied van recycling en grondstoffenhergebruik. Zo komt een nog completer en specifieker spectrum in beeld dan we al hadden via andere organisaties”, zegt voorzitter Florens Slob van de Afdeling Recycling en Inzameling van de Nederlandse brancheorganisatie. Met de ambitie van een circulaire economie en verdere focus op recycling ziet Slob in Europa een nieuw speelveld voor secundaire grondstoffen ontstaan. “Dat moeten we niet onderschatten, hier kom je in aanraking met traditionele grondstoffenbedrijven en zaken als eco-design. De aansluiting bij EuRIC stelt ons in staat een breed front te vormen dat de kennis op het vlak van recycling en de inzet van secundaire grondstoffen mobiliseert en ondersteunend is in de transitie naar een circulaire economie. Onze sector kan zich zo in Europa breder manifesteren. Niet alleen op het gebied van milieu en afvalverwerking, maar ook op het vlak van grondstoffenhergebruik en zelfs in productontwerp. De focus moet immers liggen op recycling en kwalitatief hoogwaardige en economisch aantrekkelijke herbruikbare grondstoffen.”

Kwaliteit boven kwantiteit

Slob constateert dat gerecyclede grondstoffen over het algemeen kunnen concurreren met nieuwe grondstoffen. De huidige lagere grondstoffenprijzen helpen echter niet mee. “Onze aandacht moet naar prijs en vooral ook naar kwaliteit gaan. Ook de Europese wetgever moet kwaliteit van recycling boven kwantiteit stellen. Met de huidige grondstoffenprijzen is de verleiding bij producenten om primaire grondstoffen te gebruiken groot. Daarom moeten we stimuleren dat secundaire grondstoffen van dezelfde kwaliteit zijn.” Om de markt voor secundaire grondstoffen een impuls te geven, denkt Slob aan het stimuleren van het gebruik van gerecyclede materialen. “Je kunt daarbij denken aan het verplichten van het gebruik, maar ook aan het beprijzen van milieueffecten. Ik denk persoonlijk bijvoorbeeld aan een CO2-belasting. Die prikkelt de recycling, want dat heeft vrijwel altijd een positieve CO2-footprint.”

"Als recyclingindustrie kunnen we waardevolle inzichten en praktische concepten aanreiken om de circulaire economie handen en voeten te geven."
Ian Hetherington - Vice-President EuRIC
"De aansluiting bij EuRIC stelt ons in staat een breed front te vormen."
Florens Slob - Voorzitter Afdeling Recycling en Inzameling – Vereniging Afvalbedrijven
"Ik ben blij met de aansluiting van de Vereniging Afvalbedrijven. In Nederland is volop ervaring met het recyclen van verschillende materiaalstromen."
Emmanuel Katrakis - algemeen secretaris EuRIC
Visie Vereniging Afvalbedrijven

De Vereniging Afvalbedrijven heeft zich recent aangesloten bij de Europese koepelorganisatie voor recyclingbedrijven EuRIC (European Recycling Industries’ Confederation). Door samen op te trekken, kunnen de organisaties de belangenbehartiging van recyclingbedrijven in Europa verstevigen. EuRiC vormt een sterk en groeiend platform voor de Europese recyclingindustrie, om in nauwe samenwerking met de Europese beleidsmakers de transitie naar een circulaire economie te ondersteunen en te versnellen. Dit sluit naadloos aan op de doelstellingen van de Vereniging Afvalbedrijven en de belangrijke rol die de brancheorganisatie ziet voor recycling in deze transitie.