Bodemas als grondstof

Bij afvalenergiecentrales ontstaan verbrandingsresten. Jaarlijks zo’n 2 miljoen ton. Van de resten die overblijven, heeft bodemas het grootste aandeel. De rest bestaat uit onder meer ketelas, vliegas en rookgasreinigingsresidu.

Toepassing bodemas

Al meer dan twintig jaar krijgt bodemas een veilige bestemming in de grond-, weg- en waterbouw. Het zwarte, zandachtige materiaal wordt ingezet als secundaire bouwstof. Het dient onder meer als fundering onder wegen en fly-overs. Gebruik ervan is duurzaam. Het bespaart het gebruik van zand en grind. Onder de Nederlandse wegen ligt inmiddels meer dan twintig miljard kilo bodemas. Ingepakt en wel, om te voorkomen dat bepaalde stoffen zich verspreiden. De regels staan beschreven in het Besluit bodemkwaliteit. Het besluit stelt dat bodemas een zogeheten IBC-bouwstof is, die toegepast mag worden met IBC-maatregelen. IBC staat voor Isoleren, Beheersen en Controleren. Dat het gebruik van bodemas veilig is, bewijzen de infrastructurele werken waar het in het verleden is toegepast. Al het Nederlandse bodemas voldoet aan het BRL 2307 KOMO-certificaat. Deze voorziet in een hogere kwaliteit dan de wet voorschrijft.

Een vijftal infrastructurele projecten waar bodemas is toegepast:

  • Fly-overs op de N242 bij Alkmaar
  • Aansluiting A9-A5 tussen Haarlem en Badhoevedorp
  • A2 bij ‘s-Hertogenbosch en Eindhoven
  • Westrandweg in Amsterdam
  • 1,2 kilometer lange geluidswal bij De Meern

Kwaliteitsverbetering

De afvalsector spant zich in om bodemas schoner te maken. Met de overheid is in een Green Deal afgesproken dat uiterlijk op 1 januari 2017 minstens de helft van de bodemas wordt toegepast als schone bouwstof buiten de huidige IBC-categorie van het Besluit bodemkwaliteit. Daarna wordt bekeken of het mogelijk is om de IBC-categorie in 2020 te laten vervallen. Daarvoor is het nodig dat de kwaliteit van de bodemas zodanig verbetert, dat een bouwstof ontstaat die zonder isolatiemaatregelen kan worden toegepast. Leden van de Vereniging Afvalbedrijven investeren fors om de kwaliteitsverbetering te bereiken. Kansrijk is bijvoorbeeld het wassen van bodemas, waarvoor een grote proefinstallatie gunstige resultaten laat zien. Andere technieken waaraan wordt gewerkt, zijn de droge ontslakker, de versnelde veroudering en de droge scheidingstechniek. In de Green Deal is tevens afgesproken dat de afvalenergiecentrales de komende jaren een hoger percentage non-ferrometalen terugwinnen.

Scheiden van non-ferro-metalen

Bodemas zit vol waardevolle grondstoffen die niet verbranden: vooral non-ferro-metalen, zoals koper, aluminium en zink. In geavanceerde scheidingsinstallaties worden deze metalen er met magneten, brekers, eddy current-installaties en zeven uitgehaald. Door nieuwe innovatieve technieken weten afvalbedrijven de materialen steeds nauwkeuriger te scheiden. Diverse bedrijven ontwikkelen nieuwe technieken om de terugwinning van bruikbare stoffen uit bodemas te verbeteren. Onderzoek van de Vereniging Afvalbedrijven, de TU Delft en het ministerie van Infrastructuur en Milieu naar het terugwinnen van aluminium heeft uitgewezen dat na het verbrandingsproces vrijwel dezelfde hoeveelheid aan metallisch aluminium over is als in het ingevoerde restafval. Het aluminium blijft in metaalvorm in bodemas achter. Dit biedt kansen om het aluminium uit bodemas terug te winnen.

Contactpersoon

Han van Rijssen

e-mail

073-627 94 44